Trong bối cảnh Việt Nam đang tiến tới vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa thí điểm theo định hướng tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, năng lực công nghệ của các đơn vị tham gia trở thành một trong những yếu tố thu hút sự chú ý. Trong đó, thông tin về khả năng xử lý tới 100.000 giao dịch mỗi giây của TCEX được xem là một bước tiến đáng kể về hạ tầng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tốc độ không phải là yếu tố quyết định duy nhất đối với một thị trường còn nhiều rủi ro như tài sản mã hóa.
Ở cấp độ vận hành, TCEX xác định bảo vệ tài sản khách hàng là ưu tiên cốt lõi trong quá trình xây dựng hệ thống. Hạ tầng kỹ thuật được thiết kế để đáp ứng lưu lượng giao dịch lớn, song trọng tâm lại nằm ở cách kiểm soát và quản lý tài sản. Mô hình tách bạch hoàn toàn tài sản khách hàng được áp dụng, kết hợp với việc lưu trữ phần lớn tài sản trong ví lạnh nhằm hạn chế nguy cơ bị tấn công từ bên ngoài. Đồng thời, công nghệ MPC được triển khai để phân tán quyền kiểm soát khóa bí mật, giảm thiểu rủi ro tập trung vào một cá nhân hoặc một điểm lỗi duy nhất.
Bên cạnh đó, các công cụ phân tích giao dịch onchain được tích hợp nhằm truy vết nguồn gốc tài sản và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, đặc biệt là hành vi rửa tiền. Doanh nghiệp cũng xây dựng các kịch bản sao lưu và phục hồi hệ thống để đảm bảo khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố. Những yếu tố này cho thấy cách tiếp cận không chỉ dừng ở việc nâng cao hiệu suất xử lý, mà còn hướng tới đảm bảo an toàn toàn diện.
Tuy vậy, từ góc nhìn của các chuyên gia và Hiệp hội Blockchain Việt Nam, năng lực xử lý giao dịch cao chỉ là một phần trong bài toán tổng thể. Thực tế quốc tế cho thấy nhiều vụ tấn công lớn không xuất phát từ việc phá vỡ hệ thống kỹ thuật, mà khai thác yếu tố con người và các lỗ hổng trong quy trình vận hành. Các hình thức như lừa đảo tuyển dụng, cài cắm nội bộ hay thao túng quy trình phê duyệt đã từng khiến ngay cả những hệ thống sử dụng ví lạnh đa chữ ký cũng bị xâm nhập.
Theo đó, một hệ thống an toàn không phải là hệ thống không có sai sót, mà là hệ thống có khả năng kiểm soát và cô lập rủi ro, không để sự cố lan rộng và đặc biệt là không ảnh hưởng đến lõi tài sản của khách hàng. Điều này đặt ra yêu cầu cao đối với việc thiết kế kiến trúc an ninh đa lớp, nơi công nghệ, quy trình và con người phải được kết hợp chặt chẽ.
Trong bức tranh này, quản trị nhân sự nổi lên như một yếu tố then chốt. Quy trình tuyển dụng, phân quyền truy cập, giám sát nội bộ và kiểm soát hoạt động của nhân sự được xem là tuyến phòng thủ quan trọng không kém so với các giải pháp công nghệ. Nhiều chuyên gia nhận định rủi ro nội sinh, nếu không được kiểm soát tốt, có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn cả các cuộc tấn công từ bên ngoài.
Ở góc độ quản lý, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang định hình cách tiếp cận thận trọng trong giai đoạn thí điểm. Trọng tâm không chỉ dừng ở việc cấp phép cho các sàn giao dịch, mà còn nằm ở đánh giá năng lực vận hành thực tế và duy trì cơ chế giám sát liên tục. Các sàn được yêu cầu thường xuyên rà soát, nâng cấp hệ thống nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn trong bối cảnh rủi ro luôn biến động theo sự phát triển của công nghệ và hành vi tội phạm.
Việc triển khai sàn giao dịch thí điểm cũng được kỳ vọng góp phần chuẩn hóa thị trường, hạn chế các hoạt động phi pháp như rửa tiền và nâng cao mức độ bảo vệ nhà đầu tư. Đây đồng thời là bước đi nhằm cải thiện vị thế của Việt Nam trong các đánh giá quốc tế về phòng chống rửa tiền.
Từ thực tế triển khai đến góc nhìn chuyên gia và định hướng quản lý, một điểm chung được xác lập: tốc độ xử lý giao dịch, dù đạt tới 100.000 giao dịch mỗi giây, vẫn không phải là yếu tố quyết định độ an toàn của một sàn giao dịch tài sản mã hóa. Thay vào đó, năng lực kiểm soát rủi ro thông qua một hệ thống phòng thủ nhiều lớp mới là yếu tố then chốt, quyết định niềm tin của nhà đầu tư và sự bền vững của thị trường trong dài hạn.
