Nhà đầu tư nhỏ lẻ đang góp phần đẩy giá vàng và chứng khoán Mỹ tiến gần vùng “bong bóng”, làm dấy lên nguy cơ xuất hiện một cú đảo chiều đầy hỗn loạn, theo cảnh báo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).
Trong báo cáo đánh giá hàng quý công bố hôm 8/12, BIS cho biết giá vàng và cổ phiếu Mỹ đang thể hiện nhiều dấu hiệu điển hình của một bong bóng tài sản: Sự hồ hởi quá mức của nhà đầu tư nhỏ lẻ, định giá leo thang và sự quan tâm dày đặc từ truyền thông.
Giá vàng đã tăng 60% từ đầu năm, đánh dấu năm tăng mạnh nhất kể từ 1979. Tại Mỹ, chứng khoán - dẫn đầu bởi nhóm Big Tech hưởng lợi từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo - cũng đang tiến tới mức tăng ấn tượng, với S&P 500 tăng 17% và Nasdaq tăng 22% tính từ đầu năm.
Việc BIS lên tiếng cảnh báo đối với thị trường vàng càng đáng chú ý khi chính tổ chức này - vốn được xem là “ngân hàng của các Ngân hàng Trung ương” và nổi tiếng kín tiếng - lại đóng vai trò trực tiếp trong việc hỗ trợ các Ngân hàng Trung ương giao dịch và lưu trữ kim loại quý.
“Trong ít nhất 50 năm qua, đây là lần duy nhất giá vàng và chứng khoán cùng tiến vào vùng rủi ro bong bóng trong cùng một giai đoạn. Sau giai đoạn bùng nổ, bong bóng thường vỡ bằng một đợt điều chỉnh mạnh và nhanh”, BIS nhận định.
Không chỉ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Anh gần đây cảnh báo rủi ro bong bóng trong nhóm cổ phiếu AI, BIS cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của nhà đầu tư nhỏ lẻ trong việc đẩy giá vàng và cổ phiếu Mỹ leo thang.
Theo BIS, phần lớn dòng tiền vào các quỹ vàng và quỹ cổ phiếu Mỹ trong ba tháng qua đến từ nhà đầu tư cá nhân, trong khi các tổ chức lớn lại giảm tỷ trọng cổ phiếu Mỹ và giữ nguyên mức nắm giữ vàng.
Tổ chức này cũng cảnh báo rằng sự thống trị của nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể đe dọa ổn định thị trường, bởi xu hướng hành xử theo bầy đàn của họ dễ khuếch đại các cú biến động giá, đặc biệt nếu xảy ra làn sóng bán tháo.
Dòng vốn vào các quỹ ETF vàng - bao gồm cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức - đang trên đà lập kỷ lục mới, theo Hội đồng Vàng Thế giới.
Giá vàng đã điều chỉnh nhẹ sau khi chạm mốc lịch sử 4.381 USD/ounce vào tháng 10, xuống khoảng 4.200 USD trong phiên đầu tuần. Đà tăng năm nay được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, trong đó có xu hướng các Ngân hàng Trung ương đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc USD.
Nỗi lo lạm phát và mức nợ Chính phủ tăng cao cũng khiến vàng trở nên hấp dẫn như một tài sản trú ẩn.
Từ năm 2022, lượng mua vàng của các Ngân hàng Trung ương duy trì ở mức cao lịch sử khoảng 1.000 tấn mỗi năm, nhưng đợt tăng giá quá mạnh cũng buộc một số ngân hàng phải bán ra để duy trì tỷ trọng phân bổ.
Thị trường vàng từng nhiều lần trải qua các chu kỳ bùng nổ – suy thoái, đáng chú ý nhất là năm 1980 khi giá leo thang dưới tác động lạm phát và khủng hoảng dầu mỏ Iran. Sau khủng hoảng tài chính 2008, giá vàng cũng tăng mạnh, đạt 1.830 USD/ounce vào tháng 9/2011 trước khi giảm 30% trong hai năm tiếp theo.
Đối với thị trường chứng khoán Mỹ, BIS nhấn mạnh rằng mức tăng mạnh của nhóm Big Tech đã “làm dấy lên lo ngại về định giá quá cao và rủi ro mà một đợt điều chỉnh giá có thể gây ra cho toàn thị trường và nền kinh tế”.
Tham khảo FT
