Tấm bằng cử nhân và lựa chọn “không đi làm”
Cuối tháng 9 năm 2025, Trần Tiến Đ tốt nghiệp Đại học Thủy Lợi, gia đình anh từng nghĩ đó là dấu mốc khép lại những năm tháng vất vả để mở ra một tương lai “đàng hoàng”. Tấm bằng cử nhân được treo trang trọng trong nhà, như một lời khẳng định rằng con đường phía trước đã rõ ràng. Đạt sẽ đi làm, có lương, có vị trí trong xã hội. Công việc tại công ty xây dựng do người quen giới thiệu, mức lương khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng ngay khi mới ra trường, được xem như bước đi đầu tiên, an toàn và hợp lý.
Nhưng tất cả thay đổi chỉ trong một buổi tối, khi Tiến Đ nói ra quyết định của mình rằng” Con không đi làm công ty, ở nhà tự kiếm tiền còn nhiều hơn”.
Không phải sự ngạc nhiên, mà là sự phẫn nộ. Những câu hỏi dồn dập vang lên trong căn nhà vốn quen yên ả: “Học hành tử tế để rồi ở nhà?”, “Người ta đi làm công ty, còn mày ở nhà bấm máy tính thì sau này là cái gì?”. Giọng nói của phụ huynh không chỉ chứa lo lắng, mà còn là cảm giác bị phản bội, như thể những năm tháng đầu tư cho con ăn học đã bị phủ nhận chỉ trong một câu nói.
Từ khoảnh khắc đó, không khí gia đình trở nên nặng nề đến nghẹt thở. Những bữa cơm không còn tiếng cười, những cuộc trò chuyện chỉ xoay quanh một câu hỏi duy nhất: “Bao giờ thì đi làm?”. Với gia đình, việc Tiến Đ không đi làm sau khi ra trường đồng nghĩa với sự thất bại, với ánh mắt dò xét của họ hàng, với nỗi sợ con mình “trôi dạt” giữa xã hội. Đầu tư tiền điện tử, hay giao dịch Futures trong cách nhìn của phụ huynh, không phải là công việc, mà là một canh bạc.
Điều khiến mâu thuẫn thêm gay gắt là việc Tiến Đ ở nhà. Mỗi ngày, anh mở máy tính, ngồi hàng giờ trước màn hình, trong khi bên ngoài, bạn bè cùng trang lứa bắt đầu đi làm, lĩnh tháng lương đầu tiên. Hình ảnh ấy, trong mắt gia đình, càng như một sự khiêu khích. “Ra trường mà không đi làm” trở thành câu nói ám ảnh, lặp đi lặp lại trong mọi cuộc tranh luận.
Ít ai trong gia đình biết rằng, Tiến Đ đã không bước vào thị trường này một cách ngẫu hứng. Từ giữa năm 2022, khi còn là sinh viên, anh đã gia nhập thị trường tài chính, ban đầu chỉ lặng lẽ theo dõi thông tin thông qua các nhóm chia sẻ tín hiệu giao dịch Futures. Đó là những buổi tối âm thầm đọc phân tích, xem người khác lãi và lỗ ra sao.
Phải đến năm 2023, Đ mới bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc hơn và chọn Binance là nơi để bắt đầu, coi đây là một con đường có thể thử sức. Suốt thời gian đó, anh sống tiết kiệm, tích góp được khoảng 80 triệu đồng. Nhưng tất cả những điều ấy, trong mắt gia đình, đều bị che mờ bởi một thực tế duy nhất rằng con trai họ không đi làm.
Đọc thêm: Cháy tài khoản nhưng vẫn đam mê, nữ nhân viên văn phòng “khánh kiệt” vì giao dịch Futures
Gánh nặng mang tên giấc mơ an cư
Nếu chỉ nhìn từ phía gia đình, quyết định của Tiến Đ là khó chấp nhận. Nhưng nếu nhìn từ phía anh, đó lại là kết quả của một nỗi bế tắc kéo dài. Với mức lương khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng, tương lai mua nhà tại Hà Nội gần như là điều không thể hình dung. Ngay cả khi chi tiêu tối giản, mỗi tháng để dành được 3 đến 4 triệu đồng, thì mỗi năm anh cũng chỉ tích lũy chưa tới 50 triệu. Trong khi đó, giá một căn hộ chung cư nhỏ đã lên tới vài tỷ đồng. Một con số khiến mọi phép tính đều trở nên vô nghĩa.
“Đi làm đều đặn, nhưng không nhìn thấy ngày mua được nhà,” suy nghĩ ấy lặp đi lặp lại trong đầu Tiến Đ, ngày này qua ngày khác. Chính cảm giác tương lai bị khóa chặt bởi tiền lương cố định đã khiến anh tìm đến Futures như một lối thoát, hay đúng hơn, một con đường tắt. Con đường này không hứa hẹn an toàn, nhưng ít nhất cho anh cảm giác rằng nỗ lực hôm nay có thể rút ngắn quãng đường ngày mai.
Theo chia sẻ, thu nhập hiện tại của Tiến Đ đã vượt mức lương trung bình 8 triệu đồng của nhiều cử nhân mới ra trường. Mỗi đồng tiền kiếm được lại đi kèm một khoảng cách lớn hơn trong gia đình. Phụ huynh không tin vào những con số không ổn định, không tin vào một tương lai không hợp đồng, không bảng lương. Còn Tiến Đ, dù có kết quả, vẫn sống trong cảm giác phải tự chứng minh mình từng ngày khi không chỉ với xã hội, mà với chính gia đình.
Có những đêm, anh ngồi một mình trước màn hình máy tính, giữa ánh đèn Hà Nội xa xăm, vừa theo dõi thị trường, vừa nghe tiếng thở dài từ phòng bên cạnh. Con đường anh chọn không chỉ đầy rủi ro tài chính, mà còn đầy cô độc. Nhưng với Tiến Đ, nếu đi theo con đường gia đình vạch ra sẵn, anh sợ mình sẽ phải sống cả đời trong cảm giác bất lực trước giấc mơ an cư.
Đọc thêm: Cựu sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội nuối tiếc vì đổi hơn 10.000 BTC lấy một chiếc Iphone 4
Câu chuyện của Trần Tiến Đ không đơn thuần là chuyện đúng hay sai của một quyết định nghề nghiệp. Đó là va chạm dữ dội giữa hai thế hệ, khi một bên coi ổn định là cứu cánh, một bên coi ổn định là giới hạn. Thành công hay thất bại vẫn còn ở phía trước, nhưng ở hiện tại, lựa chọn “không đi làm mà ở nhà giao dịch Futures” đã để lại vết nứt sâu sắc nhất trong gia đình.
