Trung Quốc dự kiến siết chặt kiểm soát hoạt động xuất khẩu bạc từ thứ Năm tới (1/1/2026), mở rộng các biện pháp hạn chế đối với kim loại hiện giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng công nghiệp và quốc phòng của Mỹ.
Giám đốc điều hành Tesla, ông Elon Musk, đã chỉ trích động thái này vào cuối tuần qua trên nền tảng mạng xã hội X, khi phản hồi một bài đăng đề cập tới các biện pháp hạn chế sắp được áp dụng. “Điều này không tốt. Bạc là vật liệu cần thiết trong nhiều quy trình công nghiệp”, ông Musk viết.
Tuy nhiên, các quy định này không phải là mới. Bộ Thương mại Trung Quốc đã lần đầu công bố các biện pháp nói trên vào tháng 10, nhằm tăng cường giám sát các kim loại hiếm, đúng vào ngày Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Hàn Quốc. Khi đó, Bắc Kinh đồng ý tạm dừng trong một năm một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, trong khi Mỹ rút lại một phần thuế quan.
Đầu tháng này, Trung Quốc đã công bố danh sách 44 doanh nghiệp được phép xuất khẩu bạc theo các quy định mới áp dụng cho giai đoạn 2026–2027. Các quy định dự kiến áp dụng từ năm 2026 cũng sẽ thắt chặt việc xuất khẩu tungsten và antimony - hai loại vật liệu mà Trung Quốc hiện nắm vai trò chủ đạo trong chuỗi cung ứng toàn cầu và được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực quốc phòng và công nghệ cao.
Dù Trung Quốc chưa chính thức tuyên bố lệnh cấm toàn diện đối với xuất khẩu bạc, tờ Securities Times ngày 31/12 dẫn lời một nguồn tin trong ngành (không nêu tên) cho biết chính sách mới đã chính thức nâng bạc từ một loại hàng hóa thông thường lên vị thế vật liệu chiến lược, đưa cơ chế kiểm soát xuất khẩu của kim loại này ngang hàng với đất hiếm.
Một cuộc khảo sát nhanh đối với các hội viên do EU Chamber of Commerce in China thực hiện vào tháng 11 cho thấy đa số doanh nghiệp được hỏi đã hoặc dự kiến sẽ chịu tác động từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc.
Về phía Mỹ, nước này đã bổ sung bạc vào danh sách khoáng sản thiết yếu quốc gia vào tháng 11, với lý do kim loại này được sử dụng trong mạch điện, pin, tấm pin mặt trời và các thiết bị y tế kháng khuẩn. Một phân tích riêng của Mỹ cho biết Trung Quốc là một trong những nhà sản xuất bạc lớn nhất thế giới năm 2024, đồng thời sở hữu một trong những trữ lượng bạc lớn nhất toàn cầu.
Theo Wind Information dẫn số liệu chính thức, Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 4.600 tấn bạc trong 11 tháng đầu năm, cao hơn nhiều so với khoảng 220 tấn bạc nhập khẩu trong cùng kỳ. Các hạn chế đối với bạc được đưa ra đúng thời điểm sự quan tâm đối với kim loại này gia tăng mạnh trong những tuần gần đây.
Ông David Stein, Giám đốc điều hành của công ty Kuya Silver có trụ sở tại Canada, xác nhận với CNBC rằng, hai doanh nghiệp Trung Quốc đã liên hệ để đề nghị mua bạc vật chất với mức giá cao hơn khoảng 8 USD so với giá thị trường khi đó. Một công ty là nhà sản xuất, công ty còn lại là một tập đoàn thương mại lớn.
Theo ông Stein, đến ngày 30/12, một người mua đến từ Ấn Độ cũng tiếp cận Kuya Silver với đề nghị mua bạc cao hơn giá thị trường khoảng 10 USD.
Trang truyền thông The Free Press thì đăng bài bình luận của Giáo sư kinh tế Tyler Cowen thuộc George Mason University, trong đó cho rằng đà tăng của giá bạc và vàng phản ánh xu hướng nhà đầu tư rời bỏ đồng USD. Ông Cowen mô tả sự tăng giá này là “một tín hiệu cảnh báo nhấp nháy đối với nền kinh tế Mỹ”.
Chỉ số USD Index đã giảm gần 9,5% trong năm 2025, ghi nhận năm tồi tệ nhất kể từ 2017.
Trái lại, giá bạc đã tăng hơn gấp đôi, đang hướng tới năm tăng mạnh nhất kể từ 1979 - thời điểm kim loại này từng tăng gần 470%. Giá bạc đã điều chỉnh giảm vào ngày 31/12 sau khi chạm đỉnh kỷ lục trên 80 USD/ounce vào đầu tuần, với giá giao ngay gần nhất quanh mức 73 USD/ounce.
Giá vàng cũng đã tăng hơn 60% từ đầu năm và đang trên đà ghi nhận năm tăng tốt nhất kể từ 1979. Trong khi đó, Bitcoin được giao dịch quanh mức 88.000 USD vào sáng 31/12 theo giờ Bắc Kinh, giảm hơn 5% tính từ đầu năm.
