Không phải nước nào cũng làm được
Hội nghị Tổng kết công tác ngành công thương năm 2025, giai đoạn 2021-2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực biến động nhanh, phức tạp, khó lường, Việt Nam vẫn giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội…
Đánh giá riêng đối với ngành công thương, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương những đóng góp quan trọng của ngành trong thành tựu chung của đất nước. Công nghiệp tiếp tục tăng trưởng khá, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng ở mức cao, trở thành động lực then chốt.
Đặc biệt, thương mại được mở rộng mạnh mẽ, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm nay ước đạt khoảng 920 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có thương mại lớn nhất thế giới. “Đây là con số rất đáng tự hào, không phải nước nào cũng làm được trong bối cảnh biến động như hiện nay”, Thủ tướng nói.
Cùng với quy mô, theo Thủ tướng chất lượng thị trường cũng có bước tiến rõ rệt. Hàng hóa Việt Nam đã có mặt tại gần 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, thị trường xuất khẩu ngày càng đa dạng.
"Trong bối cảnh các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ, gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, áp thuế đối ứng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng, cho thấy khả năng thích ứng và sức chống chịu của doanh nghiệp Việt Nam. Mỹ áp thuế đối ứng, thị trường khó hơn, nhưng ta không gục ngã, không bị động, vẫn giữ được nhịp xuất khẩu đó là thành công”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cho rằng, thuế đối ứng từ Mỹ không chỉ là thách thức mà còn là phép thử buộc doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải thay đổi cách làm. “Không thể xuất khẩu bằng tư duy cũ, không thể làm ăn chụp giật, càng không thể trông chờ vào ưu đãi mãi mãi”, Thủ tướng nói, đồng thời yêu cầu ngành công thương phải hỗ trợ doanh nghiệp nâng chất lượng sản phẩm, tuân thủ quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn môi trường, lao động và phát triển bền vững. Xuất khẩu không chỉ là bán được hàng, mà là giữ được thị trường lâu dài.
Bản lề hướng tới tăng trưởng hai con số
Chia sẻ thêm về định hướng năm 2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, mục tiêu xuyên suốt của ngành là tạo nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững của công nghiệp, thương mại trong nước và xuất khẩu, bảo đảm thông suốt chuỗi cung ứng hàng hóa, năng lượng và logistics.
Ngành công thương sẽ tập trung khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đồng thời đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và phương thức xuất khẩu.
"Năm 2026 được xác định là năm bản lề, đặt nền móng quan trọng để ngành Công Thương cùng nền kinh tế tiến tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tiếp theo", Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho hay.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Tô Hoài Nam - Tổng thư ký Hiệp hội Xuất khẩu và Chế biến thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, trong bối cảnh đặc biệt khó khăn của năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu tiên đạt khoảng 11,2 tỷ USD, mở rộng tới 161 thị trường, qua đó đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Tuy vậy, theo ông Nam, ngành thủy sản phải đối mặt đồng thời với nhiều sức ép lớn như thẻ vàng IUU của EC, chi phí sản xuất cao, cùng hàng loạt rào cản từ thị trường Mỹ, gồm thuế đối ứng 20%, nguy cơ thuế chống bán phá giá tôm lên tới 25-35,29%, và quy định của Đạo luật Bảo vệ động vật biển có vú (MMPA) dự kiến cấm nhập khẩu nhiều loài hải sản từ năm 2026.
