Trong cuộc phỏng vấn kéo dài với podcaster Dwarkesh Patel, cùng sự tham gia của John Collison – đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Stripe – Musk được hỏi vì sao ông ủng hộ cắt giảm chi tiêu mạnh tay khi dẫn dắt Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), trong bối cảnh công nghệ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP và làm dịu áp lực nợ.
Theo Musk, vấn đề cốt lõi không nằm ở tăng trưởng, mà ở tình trạng lãng phí và gian lận trong chi tiêu công. Phát biểu này được đưa ra bất chấp nhiều báo cáo cho thấy các đợt cắt giảm nhân sự diện rộng đã vô tình loại bỏ cả những vị trí then chốt, buộc chính phủ phải tuyển dụng lại sau đó.
“Nếu không có AI và robot, chúng ta thực sự đã hết đường vì nợ quốc gia đang tăng với tốc độ điên rồ,” Musk nói. Ông nhấn mạnh rằng chỉ riêng chi phí trả lãi cho khối nợ công 38,5 nghìn tỷ USD đã lên tới khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm – con số hiện đã vượt ngân sách quốc phòng Mỹ.
Chi phí phục vụ nợ thậm chí còn cao hơn nhiều chương trình an sinh xã hội lớn như Medicare. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ nâng chi tiêu quốc phòng hàng năm lên 1.500 tỷ USD, đồng nghĩa ngân sách quốc phòng có thể tạm thời vượt trở lại chi phí lãi vay trong ngắn hạn.
Nhìn lại quãng thời gian làm việc tại DOGE, Musk cho biết mục tiêu của ông là làm chậm quỹ đạo tài khóa “không bền vững” của Mỹ, nhằm mua thêm thời gian để AI và robot đủ trưởng thành, từ đó tạo ra cú hích tăng trưởng đủ lớn để tránh kịch bản sụp đổ.
“Đó là thứ duy nhất có thể giải quyết vấn đề nợ quốc gia. Mỹ chắc chắn phá sản 1.000% và thất bại như một quốc gia nếu không có AI và robot,” Musk dự báo. “Không có giải pháp nào khác. Chúng ta chỉ cần đủ thời gian để xây dựng AI và robot trước khi mọi thứ sụp đổ.”
Thực tế, đây không phải lần đầu Musk đưa ra nhận định này. Cuối tháng 11 năm ngoái, trên podcast của Nikhil Kamath, ông cũng khẳng định việc triển khai AI và robot ở quy mô rất lớn là “lối thoát duy nhất” cho cuộc khủng hoảng nợ của Mỹ.
Elon Musk: The U.S. is going bankrupt without AI and robotics.
— ELON CLIPS (@ElonClipsX) November 6, 2025
“I came to the conclusion that the only way to get us out of the debt crisis and to prevent America from going bankrupt is AI and robotics. We need to grow the economy at a rate that allows us to pay off our debt.… pic.twitter.com/Y4QqVj8lnK
Tuy nhiên, Musk cũng cảnh báo một hệ quả không mong muốn: sự bùng nổ sản lượng hàng hóa và dịch vụ nhờ AI có thể dẫn tới giảm phát mạnh. Theo ông, cung tiền khó có thể tăng nhanh tương ứng với tốc độ mở rộng của năng lực sản xuất.
Giảm phát, về mặt lý thuyết, sẽ khiến gánh nặng nợ trở nên nặng nề hơn trong giá trị thực, trái ngược với lạm phát – yếu tố có thể giúp “bào mòn” nợ trong ngắn hạn, nhưng lại đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao và khiến chi phí lãi vay bùng nổ về dài hạn.
Dù vậy, Mỹ vẫn sở hữu những lợi thế cấu trúc quan trọng. Đồng USD tiếp tục giữ vai trò tiền tệ dự trữ toàn cầu, cho phép Bộ Tài chính vay với lãi suất thấp hơn nhiều quốc gia khác. Khả năng phát hành nợ bằng chính đồng nội tệ và vai trò người mua cuối cùng của Cục Dự trữ Liên bang cũng giúp giảm nguy cơ vỡ nợ trực tiếp.
Tuy nhiên, Ủy ban Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB) cảnh báo Mỹ đang đi trên quỹ đạo có thể kích hoạt tới sáu dạng khủng hoảng tài khóa khác nhau. Trong báo cáo công bố tháng trước, CRFB cho rằng dù “không thể xác định chính xác thời điểm”, một cuộc khủng hoảng dưới hình thức nào đó gần như là điều không thể tránh khỏi nếu Mỹ không sớm điều chỉnh chính sách.
