Tính từ đầu năm đến nay, đồng bạc xanh đã giảm 9,5% so với rổ các đồng tiền chủ chốt, sau khi cuộc chiến thương mại do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng làm dấy lên lo ngại về triển vọng của nền kinh tế lớn nhất thế giới, đồng thời làm lung lay vị thế “trú ẩn an toàn” truyền thống của USD trong mắt giới đầu tư.
Trong nhóm các đồng tiền chủ chốt, đồng Euro ghi nhận mức tăng mạnh nhất so với USD, tăng gần 14% lên trên mốc 1,17 USD/euro - mức cao nhất kể từ năm 2021.
“Đây là một trong những năm tồi tệ nhất đối với đồng USD kể từ khi hệ thống tỷ giá thả nổi được áp dụng”, ông George Saravelos, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối toàn cầu tại Deutsche Bank, nhận định, đề cập đến hơn nửa thế kỷ qua khi giá trị tiền tệ được thị trường quyết định thay vì neo vào vàng.
Sự suy yếu ban đầu của USD bắt nguồn từ việc ông Trump áp đặt các mức thuế quan mạnh tay lên các đối tác thương mại của Mỹ hồi tháng 4 - có thời điểm đồng USD giảm tới 15% so với các đồng tiền lớn trước khi hồi phục một phần. Tuy nhiên, việc Fed nối lại chu kỳ cắt giảm lãi suất từ tháng 9 đã khiến đồng tiền này tiếp tục chịu áp lực.
Theo các nhà phân tích và nhà đầu tư, triển vọng Fed tiếp tục hạ lãi suất trong năm tới, trong khi nhiều Ngân hàng Trung ương khác - bao gồm Ngân hàng Trung ương châu Âu - giữ nguyên hoặc thậm chí nâng lãi suất, sẽ là yếu tố kéo USD đi xuống.
Giới giao dịch hiện kỳ vọng Fed sẽ thực hiện thêm hai đến ba đợt cắt giảm lãi suất, mỗi đợt 0,25 điểm phần trăm, từ nay đến cuối năm 2026. Trái lại, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết trong tháng này rằng ECB vẫn để ngỏ mọi phương án điều hành, trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương châu Âu giữ nguyên lãi suất nhưng đã điều chỉnh tăng dự báo về tăng trưởng kinh tế và lạm phát.
Các ngân hàng Phố Wall dự báo đồng Euro có thể tăng lên mức 1,20 USD vào cuối năm 2026, trong khi đồng bảng Anh được kỳ vọng sẽ tăng từ khoảng 1,33 USD hiện nay lên 1,36 USD.
“Fed đang đi ngược xu hướng chung của các Ngân hàng Trung ương toàn cầu… khi vẫn rất rõ ràng là đang ở trong trạng thái nới lỏng”, ông James Knightley, Kinh tế trưởng quốc tế tại ING, nhận xét.
Diễn biến của đồng USD - dù vẫn là đồng tiền thống trị toàn cầu - có tác động sâu rộng đến doanh nghiệp, nhà đầu tư và các Ngân hàng Trung ương. Sự suy yếu của USD trong năm nay đã mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu Mỹ, nhưng lại gây bất lợi cho nhiều doanh nghiệp châu Âu có doanh thu lớn tại thị trường Mỹ.
Triển vọng của USD trong năm 2026 cũng sẽ chịu ảnh hưởng bởi lựa chọn Chủ tịch Fed mới của ông Trump, theo giới phân tích. Đồng USD có thể tiếp tục giảm nếu người kế nhiệm Jerome Powell bị xem là sẵn sàng nhượng bộ trước áp lực từ Nhà Trắng nhằm cắt giảm lãi suất sâu hơn.
Theo một báo cáo của Financial Times trong tháng này, các nhà đầu tư trái phiếu đã bày tỏ với Bộ Tài chính Mỹ rằng họ lo ngại ông Kevin Hassett - một trong những ứng viên hàng đầu kế nhiệm ông Powell khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5 - có thể hạ lãi suất để làm hài lòng Tổng thống Trump.
Dưới thời một Chủ tịch mới, giới đầu tư chuẩn bị tinh thần cho một Fed “can thiệp nhiều hơn”, cắt giảm lãi suất quyết liệt hơn và “dễ hành động theo trực giác”, theo ông Knightley của ING. Một Fed bị chi phối bởi Nhà Trắng có thể làm sống lại những lo ngại về chính sách kinh tế Mỹ - yếu tố từng làm suy yếu USD trong những tuần sau khi ông Trump công bố các mức thuế “ngày giải phóng” hồi tháng 4.
Ông Mark Sobel, cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ và Chủ tịch khu vực Mỹ của Viện nghiên cứu OMFIF, nhận định: “Việc ông Trump làm xói mòn những trụ cột nền tảng của vị thế thống trị của đồng USD có thể là một quá trình chậm và kéo dài, nhưng nó vẫn luôn đè nặng lên tâm lý thị trường”.
Dù vậy, đồng USD đã phục hồi khoảng 2,5% so với mức đáy trong năm thiết lập vào tháng 9, một phần nhờ các dự báo cho rằng cuộc chiến thương mại sẽ đẩy kinh tế Mỹ vào suy thoái đã không trở thành hiện thực.
Những người lạc quan về USD cho rằng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo sẽ giúp kinh tế Mỹ tăng trưởng nhanh hơn châu Âu trong năm tới, qua đó hạn chế dư địa để Fed cắt giảm lãi suất quá mạnh tay. “Chúng tôi không tin rằng chính sách kinh tế của Tổng thống Trump có thể làm chệch hướng cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra ở bờ Tây nước Mỹ”, ông Kit Juckes, chiến lược gia tiền tệ tại Socíeté Générale, nhận xét.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục tăng trong năm tới chưa chắc sẽ hỗ trợ cho đồng USD.
Dù đồng USD đã ổn định trở lại sau biến động mạnh quanh “ngày giải phóng”, các chuyên gia cho rằng phong cách hoạch định chính sách đầy hỗn loạn của ông Trump đã khiến nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu phòng hộ rủi ro tỷ giá USD khi mua cổ phiếu Mỹ.
Theo ông Saravelos của Deutsche Bank, đồng USD suy yếu một phần do các nhà đầu tư toàn cầu - đặc biệt tại châu Âu - đang xem xét lại và thận trọng hơn với các khoản đầu tư bằng USD chưa được phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Việc nhà đầu tư gia tăng sử dụng các công cụ phái sinh để phòng hộ rủi ro tỷ giá đang tạo thêm áp lực giảm giá đối với đồng USD.
Tham khảo FT
