Cuộc đua tốc độ: VBSN của Việt Nam đứng ở đâu giữa các “ông lớn” blockchain?

Trong bối cảnh các blockchain Layer 1 toàn cầu liên tục nâng cấp để mở rộng quy mô và giảm chi phí giao dịch, VBSN được phát triển bởi 1Matrix gây chú ý khi công bố năng suất xử lý tối đa lên tới 350.000 giao dịch mỗi giây (TPS). Nếu con số này được duy trì ổn định trong điều kiện vận hành thực tế, đây sẽ là một trong những mức hiệu suất cao nhất từng được ghi nhận ở cấp độ hạ tầng blockchain.

VBSN vượt xa các “ông lớn” Layer 1 ra sao?

So với các mạng lưới phổ biến hiện nay, chênh lệch về hiệu suất là rất rõ ràng. BNB Chain được hậu thuẫn bởi Binance từng ghi nhận mức đỉnh khoảng 8.384 TPS trong giai đoạn tải cao. Lấy mốc này làm tham chiếu, VBSN có tốc độ cao hơn khoảng 41,7 lần. Khoảng cách này cho thấy sự khác biệt lớn nếu xét đến quy mô ứng dụng quốc gia, nơi hàng triệu giao dịch có thể phát sinh đồng thời.

Với NEAR Protocol, mạng lưới này đạt đỉnh khoảng 4.135 TPS, trong khi mức vận hành trung bình thực tế chỉ dao động vài chục TPS. So với mức đỉnh của NEAR, VBSN nhanh hơn khoảng 84 lần. Nếu so với mức trung bình, tốc độ của VBSN vượt trội hơn tới hơn 8.500 lần. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi NEAR được thiết kế theo kiến trúc sharding nhằm mở rộng quy mô.

Trong khi đó, Ethereum – blockchain hợp đồng thông minh lớn nhất thế giới hiện chỉ xử lý khoảng 15–30 TPS ở lớp cơ sở. Điều đó đồng nghĩa VBSN có tốc độ cao hơn từ 11.000 đến hơn 23.000 lần nếu so trực tiếp trên base layer. Dù Ethereum đang mở rộng thông qua Layer 2 và các bản nâng cấp dài hạn, sự so sánh ở tầng nền tảng vẫn cho thấy khoảng cách rất lớn về năng suất xử lý.

Đối với các blockchain thế hệ mới như Sui, vốn quảng bá khả năng xử lý song song với công suất lý thuyết hàng trăm nghìn TPS trong môi trường thử nghiệm, VBSN được xem là đứng cùng nhóm hiệu suất siêu cao nếu duy trì được mức 350.000 TPS trên mạng lưới chính thức thực tế. Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn nằm ở khả năng vận hành ổn định, độ trễ thấp và bảo mật hệ thống khi triển khai ở quy mô lớn.

Nhìn tổng thể, những tỷ lệ so sánh này cho thấy lợi thế của VBSN không chỉ nằm ở một con số ấn tượng, mà phản ánh tham vọng xây dựng một hạ tầng blockchain đủ sức phục vụ các hệ thống quy mô quốc gia thay vì chỉ các ứng dụng tài chính phi tập trung.

Blockchain “Make in Vietnam” và bài toán tự chủ công nghệ

Mức TPS lớn được xem là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu đưa nhiều hoạt động trọng yếu “trên chuỗi”. Với năng suất xử lý cao, VBSN được kỳ vọng có thể đồng thời vận hành hệ thống thanh toán, quản lý định danh số cho gần 100 triệu dân, cũng như số hóa các giao dịch bất động sản, chứng khoán mà không xảy ra tình trạng tắc nghẽn hay phí giao dịch tăng đột biến.

Song song với hiệu suất, yếu tố an toàn được củng cố thông qua ứng dụng ChainTracer tích hợp trên mạng lưới. Hệ thống này sử dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn để truy vết dòng tiền nghi vấn theo thời gian thực, cảnh báo sớm các mô hình lừa đảo và hỗ trợ cơ quan quản lý minh bạch hóa hoạt động gọi vốn cộng đồng. Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi, đây được xem là lớp phòng vệ quan trọng để bảo đảm sự phát triển bền vững của thị trường tài sản số.

Ở tầm chiến lược, VBSN được định vị như một bước đi trong lộ trình tự chủ công nghệ theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Việc có sự tư vấn của Boston Consulting Group cho thấy nỗ lực xây dựng mô hình vận hành theo chuẩn quốc tế. Sự xuất hiện của VBSN bên cạnh các tập đoàn công nghệ lớn như Viettel, VNPT và FPT tại giải thưởng Make in Vietnam 2025 cũng phản ánh xu hướng nhìn nhận blockchain như một hạ tầng số cốt lõi, ngang tầm 5G hay điện toán đám mây.

Cuộc đua TPS toàn cầu vẫn đang tiếp diễn và các mạng lưới lớn sẽ tiếp tục nâng cấp để thu hẹp khoảng cách. Tuy nhiên, nếu VBSN duy trì được hiệu suất 350.000 TPS trong điều kiện triển khai thực tế, đây không chỉ là một cột mốc công nghệ trong nước mà còn có thể trở thành nền tảng cho tham vọng xây dựng một hạ tầng blockchain quốc gia có năng lực cạnh tranh trên bản đồ khu vực và quốc tế.