Châu Âu: Nhiều chính sách mới có hiệu lực năm 2026

An Bình 02/01/2026 11:31
Kể từ ngày 1/1/2026, phạm vi áp dụng của Cơ chế Điều chỉnh Biên giới carbon (CBAM) - công cụ then chốt trong chiến lược khí hậu và công nghiệp của Liên minh châu Âu (EU) - sẽ được mở rộng sang các sản phẩm sản xuất sử dụng nhiều thép và nhôm, đồng thời các quy định chống gian lận sẽ được siết chặt hơn.
Châu Âu: Nhiều chính sách mới có hiệu lực năm 2026- Ảnh 1.
Bulgaria là quốc gia thứ 21 trong khối Eurozone, sau khi Croatia gia nhập hồi 2023. Ảnh: Reuters.

Đây được xem là bước đi cần thiết sau khi EC tiếp nhận nhiều phản hồi từ giới công nghiệp châu Âu, đặc biệt liên quan đến nguy cơ "rò rỉ carbon" và sự suy giảm năng lực cạnh tranh của các ngành sản xuất chiến lược.

Một trong những nội dung trọng tâm của đề xuất là việc mở rộng CBAM sang các sản phẩm ở khâu sau của chuỗi sản xuất. Hiện nay, cơ chế này mới chỉ áp dụng đối với các nguyên liệu cơ bản như thép, nhôm, ximăng và điện.

Khi bước vào giai đoạn thực thi đầy đủ từ năm 2026, các nhà nhập khẩu sẽ phải trả chi phí carbon tương ứng với lượng phát thải gắn liền với hàng hóa, qua đó tạo sự tương đồng với các sản phẩm được sản xuất trong EU đang chịu sự điều chỉnh của Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS).

Tuy nhiên, EC thừa nhận rằng cách tiếp cận này có thể làm tăng chi phí cho các doanh nghiệp châu Âu sử dụng những vật liệu trên để sản xuất các sản phẩm tiếp theo, chẳng hạn như máy móc hoặc thiết bị gia dụng. Điều này làm phát sinh nguy cơ hoạt động sản xuất bị dịch chuyển sang các nước có chính sách khí hậu kém chặt chẽ hơn, hoặc hàng hóa sản xuất trong EU bị thay thế bởi các sản phẩm nhập khẩu có cường độ phát thải cao.

Để ứng phó với thách thức trên, EC dự kiến mở rộng CBAM sang khoảng 180 mặt hàng thuộc khâu sản xuất tiếp theo, sử dụng nhiều thép và nhôm, bao gồm máy móc, thiết bị công nghiệp và một số sản phẩm gia dụng. Mục tiêu là bảo đảm lượng phát thải thực sự được giảm, thay vì chỉ bị chuyển dịch từ khu vực này sang khu vực khác.

Theo đánh giá của EC, khoảng 94% số hàng hóa chịu tác động là các sản phẩm thuộc chuỗi cung ứng công nghiệp, với hàm lượng thép và nhôm trung bình lên tới 79%, như giá đỡ kim loại, xilanh hay bộ tản nhiệt công nghiệp; phần còn lại là các sản phẩm tiêu dùng gia dụng.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp châu Âu trong giai đoạn chuyển đổi, EC đồng thời đề xuất thành lập một Quỹ Khử carbon tạm thời. Quỹ này được thiết kế nhằm bù đắp một phần chi phí carbon phát sinh từ hệ thống EU-ETS cho các nhà sản xuất EU, đặc biệt là những doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm chế biến từ thép và nhôm vẫn đối mặt với nguy cơ rò rỉ carbon tại các thị trường nước thứ ba.

Điều kiện đi kèm là doanh nghiệp phải chứng minh được các nỗ lực giảm phát thải thực tế. Nguồn vốn của quỹ sẽ đến từ đóng góp của các quốc gia thành viên, chiếm 25% doanh thu bán chứng chỉ CBAM trong hai năm 20262027, trong khi 75% còn lại là nguồn thu riêng của EU.

Đức: Tăng lương tối thiểu, tăng giá vé giao thông công cộng

Tại Đức, kể từ ngày 1/1, giá vé Deutschlandticket, vé giao thông công cộng áp dụng trên toàn quốc, tăng lên 63 euro/tháng, so với mức 58 euro trước đó. Loại vé này được triển khai từ tháng 5/2023, hiện có hơn 14 triệu người sử dụng và giúp đơn giản hóa đáng kể hệ thống giá vé giao thông công cộng. Để bù đắp hụt thu cho các doanh nghiệp vận tải, chính phủ và các bang tiếp tục hỗ trợ mỗi bên 1,5 tỷ euro/năm.

Cùng với đó, lương tối thiểu tại Đức tăng lên 13,90 euro/giờ, thay cho mức 12,82 euro, theo nghị định của Bộ Lao động dựa trên khuyến nghị của Ủy ban Lương tối thiểu hồi tháng 6/2025. Trần thu nhập của các công việc bán thời gian cũng được nâng từ 556 euro lên 603 euro/tháng. Trợ cấp công dân (Bürgergeld) tiếp tục được giữ nguyên trong năm 2026. Khoảng 5,5 triệu người hưởng trợ cấp này không được điều chỉnh mức chi trả, với người độc thân nhận 563 euro/tháng và trẻ em nhận từ 357 đến 471 euro, tùy độ tuổi.

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc phụ cấp đi làm được nâng thống nhất lên 38 cent/km cho toàn bộ quãng đường, thay vì chỉ áp dụng từ km thứ 21 trở đi như trước. Theo Bộ Tài chính Đức, chính sách này giúp người lao động có thể khấu trừ thêm hàng trăm euro mỗi năm khi quyết toán thuế.

Ngoài ra, Aktivrente, chính sách ưu đãi thuế cho người làm việc sau tuổi nghỉ hưu, chính thức có hiệu lực, cho phép người cao tuổi kiếm thêm tới 2.000 euro/tháng mà không phải đóng thuế, nhằm khuyến khích họ tiếp tục tham gia thị trường lao động.

Bulgaria bắt đầu sử dụng đồng euro

Từ ngày 1/1/2026, Bulgaria đã chính thức gia nhập Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và bắt đầu sử dụng đồng euro.

Theo thông cáo chính thức của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), đồng nội tệ của Bulgaria - lev (BGN) - vẫn được chấp nhận thanh toán tiền mặt song song với euro xuyên suốt tháng 1. Tuy nhiên, từ ngày 1/2, euro sẽ trở thành phương tiện thanh toán hợp pháp duy nhất tại Bulgaria.

Từ nay đến hết 30/6, người dân Bulgaria có thể đổi lev sang euro miễn phí tại các ngân hàng thương mại và một số bưu điện được chỉ định.

Sau mốc này, các điểm đổi tiền vẫn tiếp tục cung cấp dịch vụ ít nhất đến 31/12 nhưng có thể thu thêm phí, riêng Ngân hàng Trung ương Bulgaria cho phép quy đổi vô thời hạn và không thu phí.

Hồi tháng 6/2025, Reuters đưa tin rằng Ủy ban châu Âu và ECB đã kết luận Bulgaria đáp ứng đủ các tiêu chí để dùng đồng euro từ 1/1/2026.

Đến ngày 8/7/2025, Hội đồng Liên minh Châu Âu thông qua các văn bản pháp lý hoàn tất quá trình này, trong đó có việc ấn định tỷ giá chuyển đổi giữa 2 đồng tiền.

Tỷ giá chuyển đổi được neo ở mức 1 euro đổi 1,95583 lev. Đây là tỷ giá gắn với cơ chế mà Bulgaria đã duy trì trong nhiều năm, nên việc đổi tiền chủ yếu là chuyển đổi đơn vị kế toán và phương tiện thanh toán.

Ở cấp độ châu Âu, Đảo Síp chính thức tiếp quản chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU trong nhiệm kỳ 6 tháng đầu năm 2026. Trong thời gian này, EU sẽ tập trung vào các ưu tiên như cải cách nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp tục hỗ trợ Ukraine, kiểm soát di cư không mong muốn, cũng như thúc đẩy công tác chuẩn bị cho ngân sách dài hạn tiếp theo của EU và các dự án lập pháp đang dang dở.

Bình luận
Xem thêm ý kiến
Tin mới nhất
Kinh tế xã hội6 giờ trước
Mỹ tiếp tục mở rộng trừng phạt nhằm vào mạng lưới tài chính Iran, phong tỏa các ví tiền điện tử và siết những kênh bị cáo buộc giúp Tehran né tránh hạn chế quốc tế.
Kinh tế xã hội7 giờ trước
Tỷ phú Warren Buffett chấm dứt việc quyên góp cho Quỹ Gates sau gần 20 năm, chuyển toàn bộ khoản tài trợ thường niên năm nay cho các quỹ từ thiện do ba người con quản lý, đánh dấu sự kết thúc của mối quan hệ từ thiện kéo dài gần 2 thập niên giữa ông và tổ chức do tỷ phú Bill Gates đồng sáng lập.
Thị trường7 giờ trước
Tỷ giá hôm nay 15/7 ghi nhận USD tại ngân hàng đi ngang, trong khi tỷ giá trung tâm tăng 8 đồng. Đồng USD quốc tế suy yếu sau dữ liệu lạm phát Mỹ.
Thị trường7 giờ trước
Diễn biến mới của lạm phát Mỹ và đồng USD đang tạo động lực hỗ trợ giá vàng sau chuỗi phiên biến động mạnh.
Kinh tế xã hội21 giờ trước
Báo cáo lạm phát mới nhất của Mỹ mang đến tín hiệu tích cực khi cả CPI và lạm phát cốt lõi đều hạ nhiệt mạnh hơn kỳ vọng. Thị trường lập tức điều chỉnh dự báo về chính sách tiền tệ của Fed theo hướng bớt "diều hâu" hơn.
Chính sách24 giờ trước
Nước ta đang từng bước siết chặt khung quản lý đối với thị trường tài sản mã hóa khi lần đầu đưa các nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa vào diện phải báo cáo theo Luật Phòng, chống rửa tiền. Đây là bước tiến quan trọng nhằm tăng cường minh bạch, đáp ứng chuẩn mực quốc tế và hạn chế các hoạt động lợi dụng tài sản số để che giấu dòng tiền bất hợp pháp.
BTC Bitcoin (BTC)
$64.58K
2.85%
Cap $1.30T Vol 24h $30.62B