Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom, vừa chính thức ký ban hành Dự luật 2409 của Hạ viện bang. Đây là một bước đi pháp lý mang tính đột phá nhằm cấm toàn bộ các quan chức chính quyền cấp bang và địa phương tham gia phát hành những loại tiền kỹ thuật số theo trào lưu, hay còn gọi là memecoin. Đồng thời, văn bản pháp luật này cũng nghiêm cấm các sàn giao dịch niêm yết bất kỳ loại tiền ảo mới nào sử dụng hình ảnh hoặc danh tính của giới chức chính phủ kể từ năm 2027.
Trước khi được người đứng đầu tiểu bang phê chuẩn, dự luật đã nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ lưỡng viện với tỷ lệ bỏ phiếu lần lượt là 40-0 tại Thượng viện và 78-0 tại Hạ viện bang California. Động thái này khẳng định quyết tâm của giới lập pháp trong việc xây dựng một môi trường tài chính minh bạch, ngăn chặn triệt để hành vi lợi dụng vị thế công vụ để trục lợi cá nhân thông qua thị trường tài sản số.
Chặn đứng nguy cơ trục lợi và xung đột lợi ích công vụ
Đạo luật AB 2409 được đề xuất trong bối cảnh các loại tiền ảo trào lưu bùng nổ mạnh mẽ trên không gian mạng. Khác với các sản phẩm tài chính truyền thống, meme coin là loại tiền mã hóa được tạo ra dựa trên các hình ảnh hài hước, hiện tượng mạng xã hội hoặc người nổi tiếng. Giá trị của chúng biến động rất dữ dội dựa theo tâm lý đám đông mà không có bất kỳ nền tảng hoạt động kinh doanh thực tế nào hỗ trợ.
Theo nội dung điều luật, các quan chức công quyền dù được bầu cử hay bổ nhiệm, cùng các nhân viên chính quyền phụ trách quản lý, đều không được phép tự mình hoặc hợp tác phát hành meme coin. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, các nền tảng cung cấp dịch vụ tài sản số cũng sẽ bị cấm phân phối đến cư dân California những đồng tiền ảo mới có gắn liền với hình tượng của các lãnh đạo công quyền từ cấp địa phương đến liên bang.
Các nhà làm luật nhấn mạnh rằng việc quan chức phát hành hay quảng bá tiền mã hóa có thể tạo ra các mối quan hệ bất chính dưới dạng đổi chác lợi ích. Do tính chất ẩn danh của các ví lưu trữ trên mạng khối, những thế lực bên ngoài hay các nhóm lợi ích hoàn toàn có thể mua gom tài sản số của quan chức như một hình thức hối lộ tinh vi, từ đó làm sai lệch các quyết định hành chính công.
Cơ chế thực thi dân sự và phạm vi áp dụng thực tế
Nhằm đảm bảo tính nghiêm minh mà không hình sự hóa các hoạt động kinh tế, luật mới áp dụng cơ chế xử lý thông qua tố tụng dân sự. Tổng Chưởng lý bang California, cùng các công tố viên cấp quận và luật sư đại diện các thành phố, được trao toàn quyền khởi kiện các trường hợp vi phạm ra tòa án. Cơ quan tư pháp có thể ban hành phán quyết đình chỉ hoạt động phát hành trái phép, đồng thời cưỡng chế thu hồi toàn bộ các khoản lợi nhuận bất hợp pháp để sung công quỹ.
Cần nhấn mạnh rằng quy định này không phải là lệnh cấm giao dịch tiền số trên diện rộng đối với người dân. Những đồng tiền kỹ thuật số phổ biến độc lập như Dogecoin hay các tài sản được tạo lập từ trước ngày có hiệu lực sẽ không chịu tác động từ điều luật này.
Thay vào đó, chính quyền California chỉ khoanh vùng kiểm soát chặt chẽ những cá nhân đang nắm giữ quyền lực nhà nước, nhằm bảo đảm họ không thể biến danh tiếng chính trị thành công cụ kiếm tiền trên lưng những người tham gia thị trường.
Lá chắn toàn diện bảo vệ người tiêu dùng và nhà đầu tư
Đạo luật AB 2409 thực chất là một mắt xích quan trọng trong gói biện pháp chống tham nhũng và bảo vệ người tiêu dùng quy mô lớn vừa được Thống đốc bang California thông qua. Cùng thời điểm này, chính quyền bang cũng phê chuẩn Dự luật Thượng viện 1208 nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật chống rửa tiền sang các giao dịch tài sản số.
Quy định mới trao quyền cho lực lượng hành pháp nhanh chóng phong tỏa, tịch thu và xử lý các tài sản kỹ thuật số liên quan đến hoạt động tội phạm, qua đó hỗ trợ đắc lực cho những nạn nhân bị lừa đảo tài chính trên không gian mạng. Bên cạnh thị trường tiền tệ số, gói chính sách này còn siết chặt nhiều quy định dân sinh khác, tiêu biểu như việc buộc ban tổ chức phải hoàn trả tiền vé thỏa đáng cho khán giả khi các sự kiện thương mại bị hủy bỏ.
Sự xuất hiện của các khung khổ pháp lý cụ thể tại California đang tạo ra tiền lệ mẫu mực cho các bang khác tại Mỹ trong việc quản lý tài sản số. Bằng cách kết hợp giữa việc ngăn chặn tham nhũng công vụ và bảo vệ an toàn vốn cho người dân, tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ đang từng bước xây dựng một hệ thống thị trường tài chính số lành mạnh, minh bạch và an toàn hơn cho tất cả mọi người.
