Từ tự phát tiến tới khuôn khổ pháp lý rõ ràng
Thị trường tiền điện tử tại Việt Nam đã phát triển vô cùng mạnh mẽ trong nhiều năm qua dù chưa có một hành lang pháp lý chính thức. Thống kê thực tế cho thấy có đến gần 20 phần trăm dân số Việt Nam đang sở hữu loại tài sản này.
Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh từ Đại học RMIT Việt Nam giải thích rằng nguyên nhân cốt lõi cho sự bùng nổ này đến từ cấu trúc dân số trẻ, mức độ ứng dụng công nghệ cao và nguồn kiều hối dồi dào. Có thể thấy người dân tham gia thị trường dựa trên nhu cầu thực tế vốn đã tồn tại rất lớn chứ không hoàn toàn phụ thuộc vào các chính sách hỗ trợ.
Chính sự phát triển vượt bậc trong một không gian mở đã thúc đẩy cơ quan quản lý nhà nước thay đổi phương pháp tiếp cận. Các văn bản chỉ đạo mới nhất của Chính phủ đã chính thức thừa nhận sự tồn tại của thị trường tài sản mã hóa và đặt ra lộ trình thí điểm sàn giao dịch cụ thể. Các cơ quan chức năng đang lựa chọn những bước đi thận trọng nhằm ưu tiên sự ổn định kinh tế vĩ mô thay vì mở cửa quá nhanh.
Mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn đầu là kiểm soát rủi ro, bảo đảm khả năng thanh khoản và thực hiện nghiêm ngặt công tác phòng chống rửa tiền. Bên cạnh đó các chuyên gia cũng góp ý rằng phương án thu thuế trên lợi nhuận thực tế của nhà đầu tư thay vì thu trên từng giao dịch sẽ hợp lý hơn, qua đó thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái phát triển bền vững.
Các tổ chức tài chính lớn làm thay đổi luật chơi
Song song với nỗ lực hoàn thiện các quy định quản lý từ nhà nước, sự tham gia của các ngân hàng thương mại quy mô lớn như Techcombank hay MB đang tạo ra những thay đổi căn bản cho toàn thị trường.
Các đơn vị này không ngừng nghiên cứu và xây dựng hạ tầng kỹ thuật để sẵn sàng bước chân vào lĩnh vực tài sản số hóa. Theo Phó giáo sư Phạm Nguyễn Anh Huy từ Đại học RMIT Việt Nam, lợi thế lớn nhất mà các ngân hàng mang lại cho thị trường chính là sự bảo chứng về niềm tin.
Với tệp khách hàng khổng lồ và hệ thống xác minh danh tính chặt chẽ đã được chuẩn hóa, các ngân hàng có thể giúp người dân tiếp cận thị trường đầu tư mới một cách nhanh chóng và an toàn.
Khả năng quản trị rủi ro xuất sắc cùng hệ thống tuân thủ pháp luật nghiêm ngặt của họ cũng hứa hẹn giải quyết được những lo ngại về thất thoát tài sản hay gian lận giao dịch.
Xa hơn nữa, tiền điện tử có cơ hội được kết nối trực tiếp với các dịch vụ tài chính truyền thống quen thuộc như quản lý tài sản, thanh toán hay chuyển tiền quốc tế.
Bài toán công nghệ và làm chủ hệ thống vận hành
Nhiều ý kiến vẫn còn lo ngại rằng các doanh nghiệp trong nước chưa đủ sức tự xây dựng một hệ thống giao dịch quy mô lớn. Tuy nhiên giới chuyên gia khẳng định Việt Nam không hề thiếu vắng những kỹ sư công nghệ khối chuỗi hay chuyên gia an ninh mạng xuất sắc. Thử thách thực sự không nằm ở việc lập trình hạ tầng cơ bản mà nằm ở kinh nghiệm vận hành một nền tảng tài chính khổng lồ dưới sự giám sát khắt khe của pháp luật.
Giải pháp tối ưu nhất lúc này là sự hợp tác có chọn lọc. Các công ty Việt Nam hoàn toàn có thể nắm giữ hạ tầng cốt lõi và giấy phép hoạt động, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế trong khâu bảo mật và quản lý thanh khoản. Yêu cầu sống còn đối với bất kỳ định chế tài chính nào khi tham gia vận hành là phải tách biệt tuyệt đối tài sản của khách hàng khỏi tài sản của doanh nghiệp.
Việc lưu trữ phần lớn dòng tiền trong các hệ thống ngoại tuyến an toàn và tập trung vào các giao dịch cơ bản trong giai đoạn đầu sẽ giúp hệ thống tránh được những rủi ro sụp đổ dây chuyền. Sự chuyển mình này không chỉ đơn thuần là quá trình hợp thức hóa mà còn là bước tiến lớn mang tính cấu trúc, giúp thị trường tài sản số vận hành một cách chuyên nghiệp và mang lại giá trị bền vững cho nhà đầu tư.
