Ông Masayoshi Son, nhà sáng lập SoftBank - tập đoàn công nghệ và đầu tư khổng lồ của Nhật Bản mới đây đã chia sẻ về việc từng trải qua một trong những thất bại lớn nhất trong lịch sử kinh doanh - giá trị tài sản cá nhân giảm tới 96% trong thời kỳ dot-com.
Thay vì chùn bước, ông đã biến cú sốc này thành bài học để quay trở lại, tái định hình SoftBank và dẫn dắt công ty vào những lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI) và robot. Triết lý của ông rõ ràng: rủi ro lớn nhất không phải là thất bại tài chính, mà là không dám hành động đủ nhanh khi cơ hội xuất hiện.
Masayoshi Son sinh năm 1957 tại Tosu, Nhật Bản, trong một gia đình thuộc cộng đồng thiểu số Hàn Quốc, nơi thường gặp phải phân biệt đối xử và hạn chế cơ hội. Ngay từ nhỏ, ông đã hiểu sự bất an. Khát khao tự do để hiện thực hóa ý tưởng đã thôi thúc ông rời Nhật Bản sang Mỹ khi mới 16 tuổi. Tại California, ông vừa học tiếng Anh, vừa làm nhiều việc và theo học ngành kinh tế tại Đại học California, Berkeley. Trong thời gian sinh viên, ông phát minh máy dịch điện tử và bán bằng sáng chế cho Sharp với giá khoảng 1 triệu USD, học được bài học quan trọng: "Ý tưởng tăng trưởng nhanh hơn lao động, và vốn luôn theo đòn bẩy".
Đến tuổi 20, ông Son đã viết ra "tầm nhìn 300 năm", dự đoán các ngành sẽ thống trị các thế kỷ tới, bao gồm máy tính, mạng lưới và trí tuệ nhân tạo. Trong khi nhiều người coi đây là viễn tưởng, ông coi nó là bản đồ chiến lược cho mọi quyết định đầu tư dài hạn.
Trong sự nghiệp, Son đã trải qua những cú sốc tài chính khủng khiếp. Trong thời kỳ dot-com, ông mất tới 96% tài sản cá nhân. Thay vì rút lui, ông tận dụng cơ hội để đưa iPhone về Nhật Bản, thể hiện tinh thần "falling forward" – ngã nhưng vẫn tiến về phía trước. Những trải nghiệm này định hình triết lý đầu tư táo bạo và tầm nhìn dài hạn của ông trong kỷ nguyên AI.
Trong năm 2026, trọng tâm của SoftBank là xây dựng hạ tầng vật lý cho AI. Son dẫn dắt Project Izanagi, dự án trị giá 100 tỷ USD nhằm xây dựng đế chế chip AI toàn cầu. Ông nhận định phần mềm có thể sao chép, nhưng hạ tầng vật lý – chip, robot, trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng – tạo "hào bảo vệ" cho tài sản lâu dài và định hình quyền lực kinh tế trong thập kỷ tới.
Ông cũng chủ động tái cơ cấu danh mục đầu tư, giảm các tài sản truyền thống như thương mại điện tử để tập trung vào robot tự hành và mạng nơ-ron. Đây là mô hình "phá hủy sáng tạo" trong danh mục đầu tư của ông, sẵn sàng thừa nhận sai lầm khi xu hướng đạt đỉnh. Bài học từ việc bán cổ phiếu Nvidia quá sớm được ông gọi là "dữ liệu hối tiếc".
Masayoshi Son nhấn mạnh rằng giàu có không chỉ được xây dựng bằng kiên nhẫn, mà bằng niềm tin mạnh mẽ và khả năng hành động nhanh. Trong kỷ nguyên AI, những nhà đầu tư táo bạo, có tầm nhìn và kiểm soát hạ tầng sẽ định hình tương lai, còn những người chần chừ sẽ bị bỏ lại phía sau. Ông nói thêm: "Cuộc đời ngắn ngủi. Tôi sẽ hối hận nếu không hành động táo bạo khi còn trẻ".
Ngoài chiến lược tài chính, Son còn thúc đẩy thay đổi văn hóa giàu có. Ông tập trung vào niềm vui chiến thắng cược, coi sai lầm là "bằng chứng nỗ lực" và dùng đòn bẩy để mở quy mô, không phải để hưởng xa xỉ. Với ông, thập kỷ tới là thời kỳ "phá hủy sáng tạo", nơi các cấu trúc giàu có cũ tan rã và người dẫn đầu sẽ là những ai dám đi trước số đông.
Trong thế giới AI đang thay đổi nhanh chóng, Masayoshi Son một lần nữa chứng minh rằng táo bạo, tầm nhìn và kiểm soát hạ tầng vật lý là những yếu tố quyết định ai sẽ định hình nền kinh tế toàn cầu trong thập kỷ tới.
