Các chuyên gia cảnh báo Hàn Quốc đang đối mặt với mối lo ngày càng lớn khi đồng won tiếp tục suy yếu mạnh so với đồng USD. Điều này diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư trong nước đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài lên mức kỷ lục, còn giá trị thực của đồng nội tệ giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cuối những năm 2000.
Giá trị thực của một đồng tiền được đo bằng tỷ giá hữu hiệu thực (REER), so sánh với rổ các đồng tiền của đối tác thương mại và điều chỉnh theo chênh lệch giá cả hoặc lạm phát. Chỉ số này phản ánh sức mua cũng như khả năng cạnh tranh của đồng tiền trong thương mại quốc tế.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, sự kết hợp giữa dòng vốn chảy ra liên tục, đồng USD mạnh lên và việc doanh nghiệp Hàn Quốc trì hoãn quy đổi doanh thu ngoại tệ sang đồng won đã tạo ra môi trường tỷ giá bất lợi, đẩy đồng won vào quỹ đạo giảm mạnh.
Một số nhận định cho rằng đồng won có thể tiếp tục suy yếu xuống mốc 1.500 won đổi 1 USD, trong bối cảnh nhà đầu tư Hàn Quốc gia tăng mua cổ phiếu Mỹ, quan điểm “diều hâu” hơn dự kiến của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và chính quyền mới của Nhật Bản tung gói kích thích kéo đồng yên xuống thấp.
“Đồng won có thể giảm xuống mức 1.540 won đổi 1 USD vào năm tới”, báo cáo của NH Investment & Securities dự báo.
Triển vọng bi quan này được lý giải bởi xu hướng ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân và tổ chức gia tăng nắm giữ cổ phiếu nước ngoài, trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu trì hoãn chuyển đổi doanh thu bằng USD sang đồng won đang suy yếu, theo ông Wi Jae-hyun – tác giả báo cáo.
“Nhìn chung, đồng won dự kiến tiếp tục chịu áp lực giảm giá trong bối cảnh mức độ phụ thuộc cấu trúc vào thị trường vốn Mỹ gia tăng, còn nhu cầu nội địa suy yếu”, báo cáo nhấn mạnh.
Trong tháng này, đồng won đã giảm hơn 2,6% so với USD – nhanh hơn đồng yên, euro, bảng Anh và các đồng tiền chủ chốt khác. Tại phiên giữa ngày thứ Sáu (21/11), đồng tiền này giảm xuống 1.476 won/USD, mức yếu nhất kể từ ngày 9/4, khi đạt 1.487,6 won/USD.
Diễn biến của đồng won càng đáng lo ngại khi xét theo tỷ giá hữu hiệu thực. Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), chỉ số này giảm xuống 89,09 điểm trong tháng 10 – mức thấp nhất trong 16 năm, thậm chí còn yếu hơn giai đoạn bất ổn sau khi Tổng thống Yoon Suk Yeol ban hành thiết quân luật ngắn hạn hồi tháng 12 năm ngoái.
Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 8/2009, khi chỉ số ở mức 88,88 điểm trong thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu. Chỉ số trên 100 cho thấy đồng tiền mạnh hơn so với năm gốc, dưới 100 thể hiện sự suy yếu.
Chỉ số của Hàn Quốc duy trì trên mức 100 đến năm 2021, nhưng đã giảm xuống vùng 90 điểm kể từ đó khi dòng vốn đầu tư ra nước ngoài tăng mạnh và lạm phát trong nước ở mức tương đối ổn định.
Trong số 64 nền kinh tế được BIS theo dõi, Hàn Quốc đứng thứ ba từ dưới lên về mức REER trong tháng 10, chỉ cao hơn Nhật Bản và Trung Quốc. Mức giảm theo tháng của Hàn Quốc là mức mạnh thứ hai thế giới, chỉ sau New Zealand.
“Đồng won suy yếu rõ rệt hơn các đồng tiền khác do tâm lý nhà đầu tư né rủi ro khiến USD tăng giá, cùng nhu cầu mạnh mẽ của nhà đầu tư Hàn Quốc đối với USD để đầu tư vào cổ phiếu Mỹ”, ông Wi nhận định.
Đánh giá này được củng cố bởi thực tế đầu tư ra nước ngoài của Hàn Quốc đã tăng gấp khoảng 10 lần chỉ trong vòng 5 năm. Số liệu từ Lưu ký Chứng khoán Hàn Quốc cho thấy khối lượng giao dịch cổ phiếu ở nước ngoài của nhà đầu tư Hàn Quốc đạt 530,84 tỷ USD trong năm 2023, tăng mạnh từ mức 40,99 tỷ USD năm 2019. Tính đến tháng 9/2024, con số này đạt 466,19 tỷ USD.
Lượng tiền gửi ngoại tệ tại các công ty chứng khoán – chỉ báo cho hoạt động chuẩn bị mua cổ phiếu nước ngoài của nhà đầu tư cá nhân – cũng tăng lên 11,4 nghìn tỷ won tính đến tháng 6/2024, gấp đôi so với mức 5,7 nghìn tỷ won năm 2021.
Tính đến tháng 9, cổ phiếu Mỹ chiếm tới 93,7% tổng giá trị cổ phiếu ở nước ngoài do nhà đầu tư Hàn Quốc nắm giữ, tăng mạnh so với 43,8% vào năm 2017.
