Trong thị trường tài chính hiện đại, nơi mà các câu chuyện (narrative) được kể ra nhiều khi còn được quan tâm hơn sản phẩm, câu chuyện của Allbirds đang trở thành ví dụ điển hình cho sức mạnh của dòng tiền và tâm lý thị trường. Chỉ trong một ngày, cổ phiếu của công ty này tăng tới 430% sau khi công bố chuyển hướng từ một thương hiệu giày sang công ty AI. Điều đáng nói là trước đó, Allbirds được xem là doanh nghiệp đang trên bờ vực sụp đổ, với mô hình kinh doanh suy yếu và triển vọng không mấy khả quan. Sự thay đổi này không chỉ là một cú xoay trục chiến lược, mà còn là minh chứng rõ ràng cho việc thị trường hiện tại đang định giá tương lai dựa trên AI thay vì quá khứ.
Allbirds: Từ thương hiệu giày chuyển sang công ty AI
Allbirds từng được biết đến là một thương hiệu giày thân thiện môi trường, nhưng trong những năm gần đây, công ty gặp nhiều khó khăn về tăng trưởng và doanh thu. Việc tiêu thụ sản phẩm giảm sút cùng áp lực cạnh tranh khiến doanh nghiệp này đứng trước nguy cơ phải đóng cửa. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục theo đuổi mô hình cũ, Allbirds đã lựa chọn một hướng đi hoàn toàn khác: rút khỏi ngành giày và tái định vị thành một công ty AI.
Allbirds – từng được định giá tới 4 tỷ USD – đã quyết định bán toàn bộ mảng kinh doanh giày của mình với giá chỉ 39 triệu USD và tiến hành tái định vị thương hiệu dưới cái tên mới: NewBird AI. Sau thương vụ này, công ty không còn tập trung vào lĩnh vực tiêu dùng như trước mà chuyển hướng hoàn toàn sang ngành công nghệ, cụ thể là hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Theo kế hoạch, NewBird AI sẽ đầu tư vào việc mua GPU – tài nguyên cốt lõi cho việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI – sau đó cho thuê lại sức mạnh tính toán này cho các nhà phát triển, đặc biệt là những bên không thể tiếp cận nguồn lực từ các “ông lớn” như Amazon hay Microsoft.
Vì sao thị trường phản ứng mạnh đến vậy?
Để hiểu mức tăng 430%, cần nhìn vào bối cảnh lớn hơn của thị trường AI hiện tại. Nhu cầu về tài nguyên tính toán đang tăng trưởng theo cấp số nhân, trong khi nguồn cung GPU vẫn còn hạn chế. Điều này tạo ra một “nút thắt cổ chai” trong hệ sinh thái AI, nơi bất kỳ doanh nghiệp nào có thể cung cấp compute đều có cơ hội trở thành người hưởng lợi.
Khi Allbirds công bố kế hoạch chuyển sang mô hình cho thuê GPU, thị trường ngay lập tức định giá lại công ty này không còn là một thương hiệu giày đang suy yếu, mà là một phần của chuỗi giá trị AI. Đây là một sự thay đổi narrative cực mạnh. Trong mắt nhà đầu tư, một công ty AI infrastructure tiềm năng có thể đáng giá hơn nhiều so với một thương hiệu tiêu dùng đang gặp khó khăn, ngay cả khi mô hình kinh doanh mới vẫn chưa được chứng minh.
AI narrative: Khi câu chuyện quan trọng hơn thực tế
Trường hợp của Allbirds cho thấy rõ một điều: trong giai đoạn đầu của một xu hướng lớn, narrative có thể dẫn dắt thị trường mạnh hơn dữ liệu thực tế. Điều này không phải là điều mới, nhưng trong thời kỳ AI, nó đang được khuếch đại ở mức chưa từng có. Nhà đầu tư không chỉ mua hiện tại, mà mua kỳ vọng về tương lai, và AI chính là câu chuyện lớn nhất của thập kỷ này.
Tuy nhiên, điều này cũng đi kèm rủi ro. Một cú pivot sang AI không đảm bảo thành công, đặc biệt khi doanh nghiệp không có nền tảng công nghệ sâu. Việc xây dựng hạ tầng compute đòi hỏi vốn lớn, kinh nghiệm vận hành và khả năng cạnh tranh với những tên tuổi đã có vị thế vững chắc. Vì vậy, mức tăng giá mạnh mẽ của cổ phiếu phản ánh kỳ vọng, nhưng không đồng nghĩa với việc mô hình kinh doanh sẽ thực sự thành công.
Câu chuyện của Allbirds mang đến một bài học quan trọng cho nhà đầu tư trong thời đại AI. Việc theo dõi narrative là cần thiết, bởi đó là yếu tố quyết định dòng tiền ngắn hạn. Tuy nhiên, việc phân biệt giữa câu chuyện và giá trị thực lại càng quan trọng hơn, đặc biệt trong trung và dài hạn.
Một doanh nghiệp có thể tăng giá mạnh nhờ narrative, nhưng để duy trì mức định giá đó, họ cần chứng minh được năng lực thực sự. Điều này bao gồm khả năng triển khai công nghệ, tạo doanh thu và cạnh tranh trong một thị trường khốc liệt. Nếu không, những cú tăng giá mạnh có thể nhanh chóng đảo chiều khi kỳ vọng không được đáp ứng.
Đọc thêm: Sự thật đằng sau AI Agent thay thế CMO trong các dự án crypto chỉ với "50 USD"
Allbirds không phải là công ty đầu tiên pivot sang AI, và chắc chắn cũng không phải là công ty cuối cùng. Nhưng câu chuyện của họ là một minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của narrative trong thị trường hiện tại. Chỉ cần một thông báo đúng thời điểm, một doanh nghiệp đang bên bờ vực phá sản có thể trở thành “ngôi sao” chỉ sau một đêm.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng là một câu hỏi lớn vẫn chưa có lời đáp: liệu Allbirds có thực sự trở thành một công ty AI hay chỉ đang tận dụng làn sóng để kéo dài thời gian tồn tại? Câu trả lời sẽ không đến ngay lập tức, nhưng chắc chắn sẽ là điều mà thị trường theo dõi sát sao trong thời gian tới.
